صفحه اصلي |    اخبار   |  کتابخانه |  آرشيو برنامه ها |  معرفي برنامه ها |  طرح پرسش |  درباره ما |  ارتباط با ما |  Webmail

تاريخ: 30 دي 1392 تعداد بازديد: 1317 
پيامبر(ص) الگوي وحدت اسلامي است/ مسلمانان تمدن نوين اسلامي را پايه گذاري کنند
  

پيامبر(ص) يک پيمان نامه عمومي در مدينه بستند که به امضاي همه مسلمان ها و قبايل مسلمان يا حتي يهودياني که در آن جا بودند رسيد؛ همه در کنار هم براي دفاع از مدينه. با اين وجود، قطعا ما موظف هستيم شيعه و سني در کنار هم قرار بگيريم و از اسلام و کشورهاي اسلامي که در سراسر جهان هست، دفاع کنيم.



به گزارش خبرگزاري رسا، مسأله وحدت شيعه و سني از ديرباز مورد تأکيد علماي آگاه بوده و اين چيزي است که از سلوک سياسي امامان شيعه نيز استنباط مي شود. در گفت و گو با پژوهشگر تاريخ اسلام و تشيع و مدير گروه تاريخ جامعه المصطفي حجت الاسلام محمد قاسم احمدي صاحب اثر شايسته "روابط خارجي در حکومت نبوي" در خصوص وحدت فرق اسلامي به بحث نشسته ايم که در ايام ميلاد يگانه عالم، پيامبر مهرباني تقديم خوانندگان عزيز مي نماييم. 
 
 
رسا - نظرتان در خصوص هفته وحدت چيست؟
ماه ربيع الأول که ولادت پيامبر(ص) واقع گشته، مورد اتفاق شيعه و سني است. به نقل مشهور اهل سنت 12 ربيع است و به نقل شيعه هم 17 ربيع الاول روز ميلاد مي باشد. اين مناسبت هفته وحدت نام گرفته است که به جا و ارزشمند است. فرصتي براي تحکيم وحدت بين شيعه و سني، دو فرقه مهم اسلامي است که بايد غنيمت بشماريم. 
اختلاف اين دو حتما به ضرر است؛ به ضرر اسلام هم است و اتحاد اين دو، به نفع جهان اسلام نخواهد بود؛ به اين خاطر بايد هم ولادت حضرت محمد(ص) و هم هفته وحدت را گرامي بداريم. براي وحدت و همدلي بيشتر استفاده کنيم تا انشاءالله جهان اسلام به سوي وحدت و همدلي سوق پيدا کند و دشمنان اسلام براي تسلط و تفرقه افکني در جهان اسلام فرصت پيدا نکنند.
 
 
رسا - برداشت هاي مختلفي از مفهوم وحدت صورت مي گيرد؛ نظر شما درباره معناي صحيح آن چيست؟
معناي صحيحي که وحدت دارد اين است که بيش از موارد افتراق، به مشترکاتي که وجود دارند تأکيد شود. شايد بيش از نود درصد مسائلي که در دين اسلام مطرح است، مشترک اند. مسلمانان مقابل دشمن مشترک، براي حفظ اصل اسلام در کنار هم باشند. با تکيه بر اصول مهم اسلام که هر دو آن را قبول دارند يک نيرويي براي همراهي و مقابله با ترفندهاي دشمن مشترک پيدا کنند.
معناي وحدت اين نيست که هر دو سني شوند يا بالعکس؛ هر کدام از شيعه و سني، اعتقادات و استدلال هايي دارند؛ اين اختلافات در مراکز ديني و در بين عالمان دين مورد بحث قرار گيرد و به نتيجه اي که آن ها مي رسند عمل شود؛ نه اين که کسي که سني است با کسي که شيعه است درگير شوند و اختلاف پيش بيايد که مطمئنا به صلاح هيچ کس نيست. به وجه مشترک توجه داشته باشيم و روي آن ها تأکيد کنيم. دشمن مشترک را بشناسيم و در مقابلش و براي حفظ آن اصولي که مشترک است کنار هم باشيم. در جاهايي که با همديگر افتراق و اختلاف داريم، بحث هاي علمي، عاقلانه، به دور از جنجال و کينه ورزي انجام دهيم. وحدت يعني دوري از مسائلي که به نفع هيچ کدام از دو طرف نيست، نه يکي شدن.
 
 
رسا - بزرگان ما با اهل سنت چگونه تعامل مي کردند؟
سيره علماي اسلام هم از ابتدا در مواقع مهم و حساس همين طور بوده است؛ در قرون اخير نيز مرحوم آيت الله بروجردي با الأزهر مصر و شيخ شلتوت رفت و آمدهايي داشتند، جلسات و مذاکراتي داشتند که منجر به تأسيس دارالتحقيق بين المذاهب شد. نتيجه اي هم که گرفتند اين بود که شيخ شلتوت مفتي اعظم مصر و رئيس الازهر فتوا داد که فقه جعفري يکي از پنج فقه رسمي جهان اسلام است و هر مسلماني به اين فقه عمل  کند مجزي است. در واقع  مفتي اعظم مصر مذهب شيعه را به رسميت شناخته است. اين يک قدم بزرگي است ما اگر به آن سمت برويم، حتما نتيجه مي گيريم. در عصر حاضر هم امام(ره) کارهايي را در اين زمينه انجام داد که بسيار ارزشمند است.
بزرگان، موقعيت شناس و دشمن شناس بودند و ما بايد با اقتدا به ايشان اين وحدت را تقويت کنيم. اين به نفع جهان اسلام هم هست؛ چون تفرقه زهر کشنده براي مسلمانان است.
 
 
رسا - براي ايجاد وحدت چه مسائلي بايد مد نظر قرار گيرد؟
دشمن شناسي و موقعيت شناسي در اين جا بسيار حساس است. در چه موقعيتي هستيم؟ دشمن کيست؟ دشمن اصلي کيست؟ حاشيه هايي را اصل قرار ندهيم و اصل در حاشيه قرار نگيرد و بپردازيم به مسائل جزئي که فعلا سودي براي ما ندارد و سراپا ضرر هم هست. اين اهم و مهم کردن، اصل و فرع را درست در جاي خود قرار دادن، دشمن اصلي را شناختن، مسائل زمان و مکان، بحث هايي است که ما بايد به آن ها توجه داشته باشيم. اينکه نقشه دشمن چيست؟ مثلا به طور مشخص و آشکار، نقشه دشمن اين است که مي خواهد در جهان اسلام تفرقه ايجاد کند و تلاش خود را مي کند. ما بايد آن کاري را که آن ها مي کنند، خنثي کنيم. آن ها مي گويند تفرقه، ما بگوييم وحدت و همدلي.
 
 
رسا - از سيره پيامبر(ص) چه درسي مي توان گرفت؟
در صدر اسلام تمام مردم دور وجود پيامبر(ص) جمع بودند؛ با تمام اختلافات فرقه ها و قبايلي که قبل از بعثت پيامبر اکرم(ص) بود و قبيله ها متفرق بودند، هر قبيله اي در پي قبيله ديگر بود. اوس و خزرج، مکه و مدينه يا قبايل ديگر با يکديگر درگير بودند؛ پيامبر اکرم(ص) همه اين ها را کنار هم قرار داد. حتي يهوديان مدينه را کنار مسلمانان و قبايل ديگر عرب که مسلمان شده بودند قرار داد؛ پيامبر(ص) يک پيمان نامه عمومي در مدينه بستند که به امضاي همه مسلمان ها و قبايل مسلمان يا حتي يهودياني که در آن جا بودند رسيد؛ همه در کنار هم براي دفاع از مدينه.
مسلمان و غير مسلمان همه موظف بودند در برابر دشمني که مي خواهد متعرض مدينه شود دفاع کنند. با اين وجود، قطعا ما موظف هستيم شيعه و سني در کنار هم قرار بگيريم و از اسلام و کشورهاي اسلامي که در سراسر جهان هست، دفاع کنيم.
 
 
رسا - امامان شيعه در برخورد با مخالفان چه روشي داشتند؟
بعد از پيامبر اکرم(ص)، حضرت علي(ع) اولين کسي است که اين گونه عمل کرد. حق شان غصب شد؛ ولي خود حضرت براي حفظ اسلام پذيرفت در کنار کساني که به اعتقاد ما حقش را غصب کردند، سکوت کند. مشورت مي داد، در کنار آن ها قرار مي گرفت، سکوت مي کرد تا اسلام حفظ شود.
در سيره ائمه بعدي هم همين وحدت و همراهي است. از امام صادق(ع) هم رواياتي نقل شده است که شيعيان را به شدت توصيه کردند به همراهي، شرکت در نماز جماعت اهل سنت، رفتن به نماز جمعه و به عيادت و تشييع جنازه آن ها. به هر حال اين ها توصيه هايي است که از ائمه اطهار(ع) رسيده است. براي حفظ اسلام کنار هم باشيم؛ البته با حفظ اعتقاداتي که داريم.
خود حضرت علي(ع) انتقاد داشت که خطبه شقشقيه گواه بر همين است؛ ولي سکوت کرد. آن ها را تضعيف نمي کرد تا ارکان اسلام تضعيف نشود. کنار آن ها قرار مي گرفت تا جهان اسلام تضعيف نشود؛ به خاطر دشمن مشترک و وجود کساني که از دين برگشته بودند و اسلام را تهديد مي کردند در کنار آن ها قرار گرفت. نسبت به آن زمان که حساسيت کمتر نيست؛ بلکه بيشتر هم شده است و خيلي آشکار است که دشمن مي خواهد بين مسلمان ها تفرقه ايجاد بکند. گروهاي تکفيري هم براي اين کار تقويت مي شوند. بايد با همديگر اتحاد داشته باشيم تا جهان اسلام به جان هم نيفتد و مسلمان ها همديگر را تضعيف و دشمن را تقويت نکنند.
 
 
رسا - آيا ايشان از حق خود کوتاه مي آمدند؟ بالأخره براي ابراز حقايق چگونه عمل مي کردند؟
ائمه(ع) بحث علمي مي کردند. ما درباره احتجاج مأمون و امام رضا(ع) يا ائمه ديگر رواياتي داريم که بحث علمي صورت مي گرفته است. در مباحثي که اختلاف داشتند بحث علمي مي کردند؛ اين مناظرات علمي در کتاب بحارالأنوار نقل شده است. بايد ديد که ائمه ما چطور با اين ها مناظره، بحث و گفتگو مي کردند. از يک طرف بحث علمي بسيار متين و از آن طرف تشويق مي کردند که با هم باشيد. هيچ وقت کاري نمي کردند که دشمن از اين اختلاف دو فرقه اسلامي، بهره برداري کند.
امام مجتبي(ع) وقتي مي بيند که نمي تواند معاويه را که بر جهان اسلام مسلط شده است، کنار بگذارد، سکوت مي کند تا جهان اسلام از هم نپاشد، مسلمانان همديگر را نکشند تا اصل اسلام حفظ شود. به هر حال حق باقي مي ماند، سنت ائمه باقي مي ماند، سنت اهل درک و فهم گم نمي شود. وقتي زمان اين طور اقتضا مي کند که بايد سکوت کند، سکوت مي کند و از جنگ و درگيري و اختلاف افکني پرهيز مي کند.
 
 
رسا - اکنون در چه شرايطي قرار داريم؟ چه رفتارهايي ممکن است خطرآفرين باشند؟
اکنون نيز چنين زماني است؛ اين تکفيري ها مي خواهند مسلمانان را به جان هم بيندازند؛ بايد مقابل آن ها بايستيم. کساني که به اين اختلاف دامن مي زنند آگاهانه يا نا آگاهانه عمله آمريکا و صهيونيسم هستند که مي خواهند در بين مسلمان ها اختلاف ايجاد شود و تضعيف شوند. اوضاع جهان اسلام را به هم مي ريزند و کيان اسلام را به خطر مي اندازند.
بعضي ها حرکاتي انجام مي دهند که بسيار به ضرر جهان اسلام و ضرر شيعه بيش از اهل سنت است؛ چون شيعه را بد نام مي کند، چون با اين کار شيعه را تضعيف مي کنند. اين به ضرر جهان اسلام به ويژه جهان تشيع است. ائمه ما چکار مي کردند؟ وقتي ما مي گوييم شيعه ائمه(ع) هستيم، بايد مانند ائمه(ع) رفتار کنيم و پا جاي پاي آنها بگذاريم و به ايشان اقتدا کنيم؛ چون الگوي ما هستند و از رفتارهاي سخيف و شنيع و بي ثمر دوري مي کردند و هيچ وقت هم راضي به اين حرکات و اعمال نيستند.
 
 
رسا - به نظر شما علت اين گونه رفتار چيست؟
به فرموده امام علي(ع) افراط و تفريط نشانه جهل است؛ مي فرمايد: من جاهلي را نديدم مگر اين که يا افراط گر است يا تفريط گر. اينها نشانه جهل و ناداني و موقعيت نشناسي و نشانه اين است که نمي داند در چه موقعيتي چه حرکتي انجام دهد. موقعيت شناسي بسيار مهم است؛ بايد حرکت بسيار سنجيده و حساب شده باشد؛ کاري را که ائمه(ع) به هيچ وجه انجام نداده اند ما نبايد انجام دهيم. بعضي از حرکات هست که قطعا مورد رضايت ائمه(ع) نيست، هيچ وقت آن را انجام ندادند، تشويق نکردند و راضي به انجام آن هم نبودند.
به هر حال ما بايد موقعيت را بشناسيم که در اين زمان چه کاري بايد کرد؟ گاهي ممکن است کاري در يک موقعي جايز باشد و در موقعيتي حرام. گاهي کاري در يک زماني پيامد سوئي ندارد و در زمان ما پيامد سوء دارد و برخي مراجع فتوا به حرمت مي دهند؛ براي اين که در اين زمان شيعه مورد سوء استفاده دشمن قرار مي گيرد اين بسيار حساس است.
 
 
رسا - محور وحدت بين فرق اسلامي چيست؟
اکنون که ولادت حضرت محمد(ص) و مورد اتفاق شيعه و سني نيز هست، ايشان هم بزرگترين مخلوق جهان اسلام و گل سر سبد عالم امکان است، حضرت محمد(ص) بهترين محور وحدت و بعد از آن قرآن است که مورد اتفاق شيعه و سني است و همه قبول دارند که که از جانب خدا بر پيامبر نازل شده است. اهل بيت پيامبر(ص) هم مورد احترام شيعه و سني است و اهل سنت هم اهل بيت پيامبر را احترام و تکريم مي کنند. بنابراين اين ها مهم ترين محور وحدت بين شيعه و سني است. به اينها چنگ بزنيم و محور و ملاک رفتار و اعمال خودمان قرار بدهيم.  
دشمن قرآن و پيغمبر(ص) در دنيا فراوان داريم؛ اين همه اهانت و بي حرمتي به قرآن و پيامبر(ص) به چه غرض و هدفي انجام مي گيرد؟ شيعه و سني براي حفظ قرآن و پيغمبر اکرم(ص) در کنار هم قرار بگيريم. اين همه قرآن سوزي ها و توهين ها و بي حرمتي ها، همه و همه از سوي مخالفين ما هست، که مي خواهند قرآن و سنت نباشد؛ به قرآن و سنت چنگ بزنيم.
 
 
رسا - از اين سياست دشمنان چه نتيجه اي بايد بگيريم؟
اين ها هشدار براي ما مسلمان هاست که مراقب باشيم. کساني در دنيا هستند که مي خواهند اين قرآن را از بين ببرند و از ما بگيرند. پيغمبر اکرم(ص) را مي خواهند از ما بگيرند، از چشم ما بيندازند، توهين مي کنند، اين همه کارهاي سياسي براي ضربه زدن به قرآن و پيامبر(ص) براي ما هشدار است.
 
 
رسا - وحدت و همدلي مسلمين چه سرنوشتي را براي جهان اسلام رقم مي زند؟
اين بيداري اسلامي که در جريان است. دشمن خيلي سعي مي کند آن را مهار کند. انديشه و آگاهي مردم بيداري را حفظ خواهد کرد. با وجود حرکات دشمن اين بيداري نويد خوبي است. براي مسلمان ها و جهان اسلام يک بيداري پيدا شده است و تحرکاتي انجام مي گيرد، مسلمان ها کم کم به آن هويت اصلي خود بر مي گردند، اين راه مايه اميد بسيار است که بايد غنيمت دانست. يک خود باوري، خود آگاهي و بيداري ايجاد شده است که انشاالله روز به روز بيشتر مي شود. مسلمان ها از اين فرصت استفاده کنند و بار ديگر آن تمدن پويا و نوين اسلامي را پايه گذاري بکنند.
 
 
رسا - وحدت چه تأثيري در پايه گذاري تمدن اسلامي دارد؟
قرن سه، چهار و پنج هجري مسلمان ها در اوج عظمت بودند. تمدن، عظمت، قدرت هم از نظر اقتصادي هم فرهنگي، علمي و اجتماعي حرف اول را در جهان مي زد. بزرگترين قدرت نظامي و فرهنگي و اقتصادي از آن جهان اسلام بود. بهترين معماري براي جهان اسلام بود. غرب در آن زمان نمي توانست با جهان اسلام رقابت کند؛ جهان اسلام يک قدرت يگانه جهان بود، با قدرت و عظمت در حال پيشرفت بود. تا اين حد تمدن به دنيا سرازير شد که اگر کسي مي خواست علم بياموزد، مي آمد در شهرهاي اسلامي ساکن مي شد.
از جمله اين علوم مي توان فلسفه، عرفان، فقه، علوم اسلامي و انساني و ديگر علوم طبيعي را نام برد. در قدرت اقتصادي هم که ابريشم از مرز چين مي آمد، در اختيار جهان اسلام بود. اين پيشرفت بزرگي بود؛ تجارت جهاني از مرز کشور اسلامي عبور مي کرد و در دست مسلمان ها بود. بهترين معماري ها و آثار تمدني از آن جهان اسلام بود. يک تمدن قدرتمند، پيشرفته، داراي دانشمندان زياد و مراکز علمي بسيار بود. تمدن پيشتازي داشت، کم کم با متفرق شدن و تکه تکه شدن جهان اسلام کشورهايي در حاشيه خليج فارس پديد آمدند، چند کشور در شمال آفريقا و چند کشور در جاهاي ديگر که جهان اسلام را جدا جدا کرد، باعث شد اختلاف و درگيري به وجود بيايد و جهان اسلام تضعيف شود. آن قدرت و تمدن پيشرو تبديل به ضعف شد و دشمن به جهان اسلام مسلط شد. امروز مسلمان ها دوباره برمي گردند که آن قدرت و مجد و عظمت را باز يابند و بر دشمن مسلط شوند و دشمن را از خانه شان بيرون کنند تا جهان اسلام در دست مسلمان ها باشد؛ نه اين که ديگران براي مسلمان ها تصميم گيرنده باشند؛ همان طوري که امروزه در بسياري از کشورهاي اسلامي هست.
 
 
رسا - چه افرادي در اين باره نقش آفرين هستند؟
علما و فرهيختگان جامعه نقش اساسي بر عهده دارند؛ مردم از اين ها حرف شنوي دارند؛ تأثير گذار هستند. اهل بيان، قلم، علم، فکر و انديشه هستند که در جامعه تأثير گذارند. به فرموده امام(ره) اگر علما، آگاه و زمان شناس باشند، مسلمان ها هم به اين سمت سوق پيدا مي کنند و اگر خداي نکرده علما فاسد باشند، مردم و در نتيجه جامعه فاسد مي شود. بايد هم علماي شيعه و هم سني حرکات شان حساب شده و در جهت وحدت و بازگشت به آن ارزش هاي اسلامي و در کنار هم قرار گرفتن مسلمان ها باشد. حتما مردم نيز از اين ها پيروي مي کنند و مسلمين به هم نزديک مي شود و آن عظمت به ياري خداوند بر خواهد گشت و آن زمان، خيلي دور نيست.
 



      ارسال نظر

*:نام ونام خانوادگي
*:پست الکترونيکي
*:متن نظر