صفحه اصلي |    اخبار   |  کتابخانه |  آرشيو برنامه ها |  معرفي برنامه ها |  طرح پرسش |  درباره ما |  ارتباط با ما |  Webmail

تاريخ: 24 دي 1392 تعداد بازديد: 1293 
گفتار نيکو و استدلال منطقي تکيه‌گاه دعوت پيامبر(ص) بود / تکفيري‌ها؛ خوارج زمان و مروجان تفرقه
  

نبي مکرم اسلام با گفتاري نيکو و صادقانه و با ارائه استدلال‌‌هاي منطقي در مسائل مختلف، قوم خويش را مخاطب قرار مي‌داد و ايشان با ندايي مبتني بر مباني قرآن کريم، وحدت را به‌عنوان راه‌کاري براي تحقق سعادت مسلمانان معرفي کردند.



«علي رمضان الاوسي»، استاد دانشگاه جهاني علوم اسلامي لندن و قرآن‌پژوه عراقي مقيم انگليس، در گفت‌وگو با خبرگزاري بين‌المللي قرآن(ايکنا) که به مناسبت آغاز هفته وحدت و در آستانه ميلاد پيامبر(ص) انجام شد، ويژگي‌هاي شخصيتي نبي مکرم اسلام(ص) و ضرورت وحدت اسلامي از ديدگاه قرآن را تبيين کرد که حاصل آن از نظر مي‌گذرد:

 

ايکنا: به نظر شما پيامبر(ص) در مقايسه با ساير انبياي الهي از چه ويژگي‌هايي برخوردار بودند؟

ـ در ابتدا هفته وحدت را به امت اسلام تبريک مي‌گويم و اميدوارم که خداوند متعال در اين مناسبت فرخنده که فرصت مهمي براي وحدت مسلمانان است، اتحاد را محقق کند.

پيامبر(ص) ويژگي‌هايي دارد که در آن با ساير انبياي الهي مشترک است و در عين حال ويژگي‌هايي دارد که مختص خودش است، مثلا «رحمة مهداة: رحمتي هدايت‌شده» و خاتم الانبياء است و با معجزه جاويدي به نام قرآن مبعوث شد و با مردم با رسالت آسماني‌اش تعامل مي‌کرد.

پيامبر(ص) کسي است که در آيه 159 سوره آل عمران درباره آن حضرت آمده است: «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لاَنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ؛ پس به [برکت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعا از پيرامون تو پراکنده مى‏‌شدند» آن حضرت در ميان قومش مشکلات و رنج‌هاي زيادي را تحمل کرد، اما با عفو و رحمت و تسامح با آنان رفتار مي‌کرد، اين درس بسيار مهمي است و ما امروز به عنوان مسلمان در هر جايي نياز داريم که با يکديگر با تسامح رفتار کنيم و همديگر را عفو کنيم، زيرا در غير اين صورت امت به اختلاف و شکست خواهد رسيد.

 

ايکنا: همان‌طور که مي‌دانيد پيامبر(ص) در زمان خود مخالفاني داشتند، آن حضرت با مخالفان خود چگونه تعامل مي‌کردند؟

ـ نخستين اقدامي که پيامبر(ص) انجام داد، مخاطب قراردادن قوم و نزديکانشان و دعوت‌کردن آنان به اسلام بود، اين در حالي بود که برخي از آنان روي برگردانيدند، پيامبر(ص) با مهرباني و گفتار نيکو با آنان سخن مي‌گفت، اين در حالي بود که قريشي‌ها عليه وي و اصحابش به مبارزه برخاسته و با آنان مخالفت کردند، همين امر سبب شد بسياري از آنان هجرت کنند.

با وجود تمام آزار و اذيت‌ها، پيامبر(ص) دوستانه رفتار مي‌کرد و آنان را با گفتاري صادقانه به اسلام دعوت مي‌کرد و توانست مسئله «دليل و برهان» را در ميان قومش رواج دهد و به آنان بگويد که کورکورانه تقليد نکنند و عبادت بت‌ها را که عاقلانه نيست، کنار بگذارند. دعوت پيامبر(ص)، دعوتي قرآني بود و آن حضرت با حرکت در مسير قرآني توانست با جهل و ناداني مردم مبارزه و آنان را آگاه کند، نداي پيامبر(ص) نخستين ندايي بود که با دليل و برهان مطرح شد و آن حضرت مسئله‌اي را تبيين نمي‌کرد، مگر اين که دليل و برهانش همراهش باشد.

 

ايکنا: برخي درباره امي‌بودن پيامبر(ص) شبهاتي مطرح کرده‌اند، نظر شما در اين زمينه چيست؟

ـ قرآن کريم، پيامبر(ص) را رسولي عربي، امي و از قبيله قريش مي‌داند، دو ديدگاه درباره امي در اين توصيف وجود دارد، ديدگاه نخست اين که ايشان صاحب معرفت و مبادي کامل توحيدي است و کسي نمي‌تواند در توحيد و دعوت به سوي خدا جلوتر از پيامبر(ص) حرکت کرده باشد، اما در عين حال آن حضرت خواندن و نوشتن نمي‌دانست و براي نخستين بار با همين کتاب مقدس که يک معجزه بود، خواندن و نوشتن را آموخت.

دومين ديدگاه اين است که پيامبر(ص) خواندن و نوشتن مي‌دانست، آن حضرت منتسب به «ام القري» يعني «مکه مکرمه» بود، به همين دليل امي ناميده شد، من به شخصه در ديدگاه نخست مشکلي نمي‌بينم، چرا که پيامبر(ص) قطعا از علوم مختلف و مسائل غيبي آگاه بود، بنابراين، آن حضرت در علم، امي(بي‌سواد) نبود، بلکه سرچشمه علم بود، در ديدگاه دوم نيز به دليل انتساب پيامبر(ص) به ام القري، آن حضرت به امي توصيف شده است.

 

ايکنا: همان‌طور که مي‌دانيد وحدت از ضرورت‌هاي يک جامعه اسلامي است، اين مقوله چگونه مي‌تواند در تضعيف جريان‌هاي تکفيري تأثيرگذار باشد؟

ـ پيامبر(ص) براي وحدت انسان‌ها و نه تنها امتش آمد، به تعبير قرآن آن حضرت رحمتي براي جهانيان است:« وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ؛ و تو را جز رحمتى براى جهانيان نفرستاديم(آيه 108 سوره انبياء)»، اين رحمت مختص مسلمانان نيست، زيرا رسالت پيامبر(ص)، جهاني و هدف آن انسان‌سازي و ساخت زندگي و به سعادت‌رساندن انسان بود، رسول الله(ص) بارها گرفتارشدن در اختلاف و تفرقه را به قومش هشدار مي‌داد و نسبت به اين مسئله نگران بود.

اين روزها مصادف با ميلاد پيامبر(ص) است، اين مناسبت فرصت مناسبي است که مسلمانان در هر جايي يک‌بار ديگر عشق و ارادت خود را به آن حضرت اعلام دارند، پيامبري که مهربان بود و کسي را که به ايشان بدي مي‌کرد، مي‌بخشيد، نسبت به افراد کم سن‌و سال عطوفت داشت، همه اين صفات رسول(ص) ارزش‌هاي والايي است که آن حضرت به آن دعوت مي‌کرد.

وحدت امت اسلام در رأس ارزش‌هايي بود که پيامبر(ص) بر آن تأکيد داشت، در آيه 46 سوره انفال «وَلاَ تَنَازَعُواْ فَتَفْشَلُواْ؛ با هم نزاع مکنيد که سست‏ شويد» قرآن کريم به وحدت دعوت کرده است، بنابراين تفرقه و درگيري چيزي جز طعمه غرب و استکبار براي نفوذ در بين مسلمانان و پراکنده‌کردن آنان نيست، مسلمانان قدرت بزرگي دارند و تعداد آنان در حال حاضر بيش از يک ميليارد نفر است، اما متأسفانه تکفير و تفرقه که سيره پيامبر(ص) نيست در ميان آنان نفوذ کرده است و افراط‌گراياني در اين عرصه فعال هستند که از دين چيزي جز اسمش را نمي‌دانند و متدين واقعي نيستند، اين‌ها به عقب تنزل پيدا کرده و متون اسلامي را به شيوه صحيح تفسير نمي‌کنند، زيرا چگونه ممکن است قرآني که در آيات زيادي از جمله آيه 2 سوره مائده «تَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَان؛ در نيکوکارى و پرهيزگارى با يکديگر همکارى کنيد و در گناه و تعدى دستيار هم نشويد»، آيه 10 سوره حجرات: « إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْکُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ؛ در حقيقت مؤمنان با هم برادرند، پس ميان برادرانتان را سازش دهيد و از خدا پروا بداريد، اميد که مورد رحمت قرار گيريد» و آيه 52 سوره مؤمنون: «وَإِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاتَّقُونِ؛ و در حقيقت اين امت‏ شماست که امتى يگانه است و من پروردگار شمايم پس ‏از من پروا داريد» بر وحدت تأکيد دارد، تفرقه و تکفير را تأييد کند.

همه اين آيات و ده‌ها آيه ديگر بر وحدت تأکيد دارد، در قرآن حتي يک آيه نداريم که به تفرقه دعوت کند و حتي يک حديث از پيامبر(ص) نقل نشده است که به اختلاف دعوت کند، بلکه همه متون اسلامي با اين رويکرد مطابقت داشته و بر اين مسئله تأکيد دارد که مسلمانان بايد واحد و يکپارچه بوده و نسبت به يکديگر بخشش و مهرباني نشان دهند و در مسير واحدي حرکت کنند و اين همان نداي پيامبر(ص) براي رسيدن به سعادت بوده است.

تکفيري‌ها و کساني که به کشتار دست مي‌زنند، بايد بدانند که اقداماتشان خارج از دين اسلام است و آنان خوارج اين زمان هستند، کساني که بر اصل دين خروج کرده‌اند، زيرا دين و شريعت اسلامي دعوت‌کننده به رحمت، الفت، محبت و هم‌زيستي مسالمت‌آميز است و کشتار انسان‌ها را نمي‌پذيرد، بنابراين آنان نمي‌توانند با اين اقدامات اسلام را پياده کنند، در اسلام، خداوند با کشتار و اهانت اطاعت نمي‌شود.

فعاليت‌هاي تکفيري که در سوريه، عراق، لبنان، افغانستان، پاکستان و ديگر کشورها مي‌بينيم، فعاليت‌هايي اسلامي نيست، بلکه از انديشه مخدوش، غير اسلامي و عقب‌گرايي نشئت گرفته که از سوي دفاتر استکباري حمايت مي‌شود، اين انديشه مروج تفرقه و قتل است، اين در حالي است که پيامبر(ص) به وحدت، همدلي، الفت و هم‌زيستي مسالمت‌آميز دعوت کرده است.

 

ايکنا: در پايان ضرورت تمسک مسلمانان به قرآن براي تحقق وحدت اسلامي را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟

ـ بدون شک قرآن کتابي جاويد و معجزه پيامبر(ص) است، کتابي که مسلمانان بر آن اتفاق‌نظر دارند، آيه 9 سوره حجر: «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ؛ بى‌‏ترديد ما اين قرآن را به تدريج نازل کرده‌‏ا‌يم و قطعا نگهبان آن خواهيم بود»، نشان مي‌دهد که قرآن از هر گونه تحريف، نقصان و يا اضافه‌شدن آيات حفظ و از نسلي به نسل ديگر منتقل شده است، قرن‌هاي متمادي بر اين قرآن گذشته، اما اين کتاب جاودانه مانده و همين مسئله کافي است که مسلمانان نسبت به آن اتفاق‌نظر داشته باشند.

قرآن کريم در آياتي صريح به وحدت دعوت کرده و در آيه 13 سوره حجرات آورده است:«إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا؛ ما شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را ملت ملت و قبيله قبيله گردانيديم تا با يکديگر شناسايى متقابل حاصل کنيد» بنابراين چگونه برخي افراط‌گرايان که خود را مسلمان مي‌نامند، در بين امت اختلاف ايجاد مي‌کنند، اختلاف و تفرقه خط قرمزي که قرآن آن را ترسيم کرده ونسبت به آن هشدار مي‌دهد.

بنابراين توجيهي جز طمع‌ورزي‌هاي استکبار براي تفرقه وجود ندارد، امروز آگاهي، تقوي و تمسک به قرآن راهي براي نجات و رهايي از اين توطئه‌ها است، مسلمانان بايد نسبت به قرآنشان آگاهي کامل داشته‌باشند، قرآني که غربي‌هاي مغرض از آن هراس دارند و معتقدند تا زماني که در دست مسلمانان باشند، اميدي به پيروزي بر امت اسلام نيست.

اگر مسلمانان به اين کتاب بزرگ تمسک ورزند، هويتشان را بازيافته و به عزت و کرامت خواهند رسيد و در نهايت خواهند توانست وحدت اسلامي جامعي را که همه مسلمانان در شرق و غرب را زير پرچمي واحد(قرآن) جمع کند، محقق کنند.





      ارسال نظر

*:نام ونام خانوادگي
*:پست الکترونيکي
*:متن نظر